Jaarverslag

 

2024

 

 

Inleiding
 

Het vertrouwen in Europa is momenteel het grootst in 18 jaar: 62% van de Europeanen is optimistisch over de toekomst van de EU. Bijna 8 op de 10 Europeanen maakt zich echter zorgen om hun veiligheid, en dus steunt 81% een gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid. In het licht van de handelsoorlog met Trump wint de euro aan vertrouwen en bereikte het zijn hoogste peil ooit.

 

Het lijkt dus goed te gaan met Europa, maar schijn bedriegt. Meer dan ooit beseffen de mensen dat Europa hét antwoord is op de bescherming van hun veiligheid, hun welvaart en hun waarden. Meer dan ooit vraagt dat om een sterker Europa. Maar dat Europese antwoord zal niet vanzelf komen. Het zal bevochten moeten worden – in elke lidstaat waar

oprukkend extreem nationalisme een blokkade vormt en de Europese samenwerking belemmert. De Europese Beweging in België en elders moet hierin het voortouw nemen.

Wouter Beke 

Lid van het Europees Parlement

Voorzitter a.i., Europese Beweging in België

 

 

Voorwoord

 

2024 wordt omschreven als een superjaar voor de democratie – “super” (overtreffende trap) want er waren verkiezingen op elk niveau, van lokaal tot Europees, en dus werd veel moeite gedaan om ons te overtuigen om een bepaalde visie te steunen. En er werd over gesproken – een essentieel onderdeel in een democratie.  En zelfs al worden niet altijd de juiste woorden gebruikt of gevonden om complexiteit uit te leggen, het verwoorden van deze thema’s is engagement.  Nog een essentieel deel van een democratische maatschappij. Plato benadrukte de nood aan engagement op volgende wijze: "De prijs die goede mannen betalen voor onverschilligheid ten opzichte van openbare zaken is om geregeerd te worden door slechte mannen.” Ook buiten Europa waren er verkiezingen, de ene met en al iets voorspelbaardere afloop dan de andere, maar allemaal met grote gevolgen op Europa. 
 

Wij, als Europese Beweging in België, zagen het als één van onze taken om jonge mensen voor te bereiden op de Europese verkiezingen, een project dat we met onze expertise en veel enthousiasme (dank u voor de deelnemende scholen en onze sprekers) hebben gedaan.  Hadden we meer middelen gehad, dan zouden we dit uitgerold hebben in het hele land.  We dromen misschien, maar binnen 5 jaar zijn er opnieuw verkiezingen. 
 

Met dit jaarverslag willen we u een overzicht geven van onze werking, het “wat” en “hoe” van onze organisatie. Wat u moet weten is dat wij werken rond waarde(n)volle thema’s, geen onderscheid maken tot wie wij ons richten, en helaas, zoals zovele organisaties een chronisch tekort hebben aan alle mogelijke middelen (vrijwilligers, tijd, geld, noem maar op.)  En dat is waar u, lezer van dit jaarverslag, lid of sympathisant van onze beweging, in het plaatje komt: u kan bijdragen aan onze waarde(n)volle zaak. Koester uw enthousiasme, en denk na hoe u ons kan helpen.  Onze contactgegevens staan verder in dit rapport. 

Ruben Lombaert

Secretaris-generaal, Europese Beweging in België
 

Scharnieren
 

Het jaar 2024 was een bijzonder jaar voor de Europese Beweging in België (EBiB) en kan beschouwd worden als een scharnierjaar. De aandacht voor de Europese verkiezingen in juni 2024 was hier niet vreemd aan, maar ook de opvolging van Hilde Vautmans als voorzitter heeft ons gedwongen om te reflecteren over onze werking.

Toch zijn we erin geslaagd om opnieuw enkele dynamische en interessante activiteiten te organiseren. Met deze activiteiten willen wij ons verder inzetten om de Europese integratie te bevorderen, de Europese waarden uit te dragen en de burgers nauwer te betrekken bij het project Europa.
 

Gino Dehullu

Vice-voorzitter, Europese Beweging in België

 

 

 

ACTIVITEITENOVERZICHT 2024

 

 

 

Heel veel “Europese zaken” gebeuren in Brussel.  Heel veel “fysieke zichtbaarheid” van de Europese instellingen zit ook in onze hoofdstad – het gevolg daarvan is dat een groot deel van onze activiteiten zich ook in Brussel afspeelt. Het is onze blijvende ambitie om ook activiteiten buiten de Europese “bubble” te organiseren, en leden van de Europese Beweging zijn actief betrokken bij activiteiten van gelijkgestemde organisaties.  We geven ook aan waar, en wie, interessante activiteiten organiseert, via onze sociale media.

 

1. Bezoek aan het Europees Parlement (6 maart 2024)

De leden van de Europese Beweging kregen de gelegenheid om het Europees Parlement te bezoeken.  Europees Parlementariër en toenmalig voorzitter Hilde Vautmans organiseerde dit samen met haar team. Tijdens dit bezoek kregen de deelnemers een uniek inzicht in de werking van het parlement en werd er info bezorgd over de besluitvormingsprocessen binnen de EU. Daarnaast kregen de deelnemers ook de mogelijkheid om interessante brochures die verschillende beleidsdomeinen van het Europees Parlement in leesbare taal verduidelijken, mee naar huis te nemen. Want niet iedereen spreekt de Europese variant van het zogenaamde “wetstraatees”...
 

2. Wandeling tijdens de EU Open Dagen (4 mei 2024)

Ieder jaar, rond de Europese feestdag (9/5; de herdenking van de Schuman-verklaring die de basis vormde voor de eerste vormen van Europese integratie), stellen de Europese instellingen hun deuren open voor het grote publiek.  Dat kan zich dan inleven in de beleidsdomeinen, de Europese politiek voor, en vooral achter de schermen, en kan men ook de binnenkant zien - plaatsen die men normaal alleen op het televisiejournaal ziet. 

Wij deden het iets anders - want al dat “Brussel Europa” ligt in een historische wijk (de Leopoldwijk). En dus toonden wij, in het kader van deze opendeurdagen, het “Europees Brussel”, door een wandeling te organiseren, met gids, door de Europese wijk en langs Europese instellingen, op 4 mei. Deze activiteit bood deelnemers de kans om meer te leren over de Europese instellingen en de impact die deze instellingen hebben op het dagelijks leven van de burgers. Maar vooral ook over de impact die Europees Brussel heeft op dat kleine stukje hoofdstad nabij de Maalbeek.
 

3. Europadag / verkiezingsdag op het Sint-Jan Berchmanscollege (21 mei 2024)

Voor de Europese verkiezingen van 2024 veranderden de regels van wie kon stemmen - het Europees Parlement zette de deur open voor kiesrecht vanaf 16 jaar, en om die reden organiseerde de Europese Beweging een “verkiezingsdag” rond de Europese verkiezingen.
Europa, en vooral de rol van het Europees Parlement, is vrij technisch (veel details, regels en uitzonderingen, en ook vele manieren waarop beslissingen tot stand komen).  Daarom juist werd een heldere uiteenzetting gegeven over het parlement, en nadien werd er gedebatteerd en vragen gesteld aan een keure van politici - zich allemaal zeer bewust dat ze hun engagement en hun visie op de maatschappij dienden uit te leggen aan mensen die nog nooit eerder hun stem hadden uitgebracht. De meer dan 100 eerste-stemgerechtigden ("first-time-voters") van het Sint-Jan Berchmanscollege kregen presentaties over België, Europa en de Europese verkiezingen. Met bijzondere dank aan Gilles Pittoors voor de presentatie over Europa. 
 

4. Lezing: "De nieuwe Europese Commissie" met ambassadeur Willem van de Voorde (11 december 2024)

Het lijkt al lang geleden, maar België was in de eerste helft van 2024 ook voorzitter van de Europese Raad - en dus leidde het de facto het reilen en zeilen van de hele Unie. In het najaar was de meeste drukte drukte wat geluwd, en vertrokken naar Budapest (de tweede helft van 2024 was het de beurt aan Hongarije - ondertussen sluit ook hun opvolger, Polen, hun voorzitterschap af en gaat de voorzittershamer naar Denemarken). Maar wat was er nu allemaal gebeurd? De EBiB organiseerde daarom, op 11 december, een lezing getiteld "De nieuwe Europese Commissie". Ambassadeur Willem van de Voorde, één van de twee topdiplomaten die het voorzitterschap in goede banen leidde, bood ons inzichten in de prioriteiten en uitdagingen van de nieuwe Commissie en stimuleerde een constructieve dialoog over de toekomst van de EU. Hij kon hierbij putten uit zijn decennialange ervaring. De lezing vond plaats in de gebouwen van JEF. De avond werd afgesloten met een hapje en een tapje.
 

5. Europees Project binnen Interreg North Sea Region: “Speak Up” (2024-2027)

De EBiB ondertekende een Letter of Support voor dit project dat inzet op o.a. een groter vertrouwen tussen politiek en burgers door de burgers nauwer te betrekken bij het te voeren beleid. Dit werd in 2024 opgevolgd en er wordt momenteel uitgekeken onder welke vorm de EBiB hier ook naambekendheid kan krijgen en eventueel ondersteuning bieden bij events die in België georganiseerd worden. De steden Mechelen en Roeselare zijn partners in het project. Het zou ook kansen kunnen bieden om het gesprek aan te gaan met de afdelingen van de Europese Beweging Internationaal in de partnerlanden van Speak Up.

 

 

Interne werking van de Europese Beweging in België

 

Vernieuwingen binnen de Raad van Bestuur (11 maart 2024)

Enkele nieuwe leden werden verwelkomd tijdens de Raad van Bestuur op 11 maart. Deze vernieuwing versterkt de organisatie en moet verfrissende ideeën opleveren richting toekomst. Alle leden van de Raad van Bestuur blijven zich inzetten voor een betere kennis van Europa en zijn instellingen, en vooral voor de Europese waarden en een nauwere betrokkenheid van de burger bij de werking van Europa en zijn instellingen.

Wijzigingen in de Raad van Bestuur worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

 

Terugtreden voorzitter Hilde Vautmans, MEP

Kort na de Europese verkiezingen gaf onze voorzitster aan haar mandaat als voorzitter van de Europese Beweging in België niet verder te willen verlengen om persoonlijke redenen.  Wij namen  hiervan akte, en wensen Hilde alle succes bij de verdere voortzetting van haar mandaat als MEP in de legislatuur 2024-2029.  We danken haar voor haar werk bij de Europese beweging, en de vele acties om het werk van de instellingen te verduidelijken en dichter bij de burgers te brengen.

 

Een geknipte voorzitter voor de Europese beweging vinden is geen evidentie, en het is traditie dat de kandidaat-voorzitters na een discreet zoekproces worden gevraagd. De voorzitter dient zich te vinden in de algemene doelstellingen van de beweging, bereid en in de mogelijkheid te zijn om de beweging, waar mogelijk, te ondersteunen bij haar acties, en haar te vertegenwoordigen.  Hij of zij dient ook de nodige contacten te hebben, en thuis te zijn in Europese beleidsvorming.  Het bestuur heeft daarom, na een discrete zoektocht, besloten om een voorstel te doen aan één kandidaat, die op onze vraag positief antwoordde.

 

Voorstel voor een nieuwe voorzitter

Op de Algemene vergadering van 2025 stelt het bestuursorgaan daarom Wouter Beke, MEP voor CD&V, voor als kandidaat. De Europese beweging hoopt dat hij zich zal inschrijven in de lange lijst voorzitters en oud-voorzitters die niet alleen voor ons, maar door hun werk in het Europees Parlement, voor heel Europa een rol van betekenis kunnen spelen. 

 

Communicatie en Bereik

In 2024 heeft de EBB haar communicatiekanalen verder uitgebreid, met regelmatige updates en interactieve inhoud op onze sociale mediaplatforms en nieuwsbrieven. Deze inspanningen hebben bijgedragen aan een groter bereik en een versterkte betrokkenheid van onze leden en het brede publiek. De bedoeling is om deze inspanningen te bestendigen en ook in 2025 hiervoor heel wat aandacht te hebben.

 

Financieel overzicht - 2024

De Europese Beweging is een vrijwilligersorganisatie zonder structurele financiële subsidies.  Dat wil zeggen dat alle inkomsten afkomstig zijn van 3 belangrijke bronnen:

lidmaatschappen erelidmaatschappen en giften, en projectsubsidies.

 

Omwille van deze redenen is het ieder jaar een delicate oefening om een break-even te bereiken, en voldoende projecten en / of inkomsten te verwerven om de organisatie toe te laten een volgend jaar verder te laten werken. Aan de uitgavenkant van de organisatie staan een aantal structurele kosten, waaronder de huur van ons kantoor, dat wij delen met JEF, een van de belangrijkste is.  Daarnaast zijn er normale werkingskosten, zoals de bank, communicatie (email, domeinnaam en website), juridische kosten (publicaties, briefwisseling), de kosten gelieerd aan (de organisatie van) activiteiten.  Tot slot draagt de VZW nog steeds een historische schuld van ongeveer 6000 EURO, die wij jaarlijks verkleinen ten belope van 1500 EUR. 

 

De EBiB blijft nauwgezet toezien op een goed financieel beheer, zodat aangegane leningen en projectkosten kunnen betaald worden. Hierbij is een stipte betaling van de lidgelden een belangrijk item. In 2024 werd er ook uitgekeken hoe de EBiB bijkomende fondsen kon verwerven. Hiertoe is een zoektocht gestart naar potentiële financieringsbronnen, zowel Europees als Belgisch. De bijdrage vanuit de Internationale European Movement was zeer welkom en zorgde voor een extra stimulans voor het project in het Sint-Jan-Berchmanscollege 2024.

 

Publieke dienstverlening

De Beweging heeft de afgelopen jaren, beginnende voor de heropstart na de COVID-lockdowns, reeds een aanziendlijke expertise in publieksinformatie-voorziening opgebouwd, en heeft sindsdien een aantal projecten uitgewerkt die zij, in samenwerking met partners, of alleen, en tegen een per prestatie te bepalen vergoeding, kan uitvoeren.

Deze dienstverlening wordt in de tweede helft van 2025 op onze website gepubliceerd.

Het gaat, onder meer, over voordrachten rond de volgende thema’s:
 

- Europese geschiedenis (specifieke gebeurtenissen, of algemeen)
- De werking van de Europese instellingen

- Europese Informatiebronnen - Wat vind je waar en hoe analyseer je de Europese aspecten en links van een dossier? Hoe vind je eventuele Europese cofinanciering?

- Onderhandelen - hoe, wat en waarom? Hoe kon je tot een “ja” zonder je eigen waarden en belangen te verwaarlozen?

- Een educatief spel rond Europese waarden en normen

- (sinds 2025): Fake News: hoe herken je het, waarom wordt het gedaan, en hoe jezelf weerbaarder te maken?

 

Internationale Samenwerking

De Europese Beweging in België heeft een moederhuis in de European Movement International (EMI), die ook in Brussel gevestigd is, symbolisch op het Luxemburgplein. Wij zijn één van de meer dan 40 “national chapters” - nationale afdelingen van de Internationale Europese beweging, en we werken samen met de EMI en de andere nationale EB’s in thematische werkgroepen, conferenties, vergaderingen, pan-Europese informatiecampagnes, en soms andere activiteiten. 
 

Deze samenwerking houdt ons wakker en alert voor wat er in andere delen van Europa gebeurt. Het perspectief op de oorlog in Oekraïne is heel anders in landen als Polen en Litouwen, Letland en Estland, dan in België.  Immigratie wordt anders gezien in Italië, Spanje en Griekenland dan in Denemarken of Nederland. En klimaatproblemen worden anders ervaren afhankelijk van de geografische situatie.  Dat weten en de verschillen leren begrijpen is één van de grote meerwaarde van deze samenwerking.  indien u hierin geïnteresseerd bent, contacteer ons - we zijn nooit met genoeg daarvoor.

 

En nu ? / If not now, When?*

Met deze gevleugelde woorden, moeten wij, als Europese Beweging, nooit een verkeerd moment is om onze kernwaarden van democratie, pluralisme en internationale samenwerking, te benadrukken en iedereen op het belang ervan te wijzen.

Onze maatschappij kent evoluties, waarvan we sommigen een eeuw geleden ook zagen, alleen zijn ze nu beter georganiseerd, en zijn de technologische mogelijkheden om bepaalde ideeën te verspreiden of tegen te onderdrukken op een nog nooit geziene schaal. 

We moeten eerlijk zijn met onszelf, want Europa heeft veel gezien, veel meegemaakt, en dus zouden we, voor bepaalde dingen, "wijzer" moeten zijn. Maar dat zijn we helaas niet altijd.

En toch… naast het bovenstaande, zijn we ook het volgende aan onszelf, en vooral de toekomstige generaties verplicht: het ooit eerst door Immanuel Kant geformuleerde Optimisme als een morele plicht.  Dat, gecombineerd met de onverzettelijkheid van een paar grote politieke geesten als Churchill, De Gaulle, Schumann, en dichter bij ons J-L Dehaene. En vooral: met de actieve of passieve steun van onze leden en sympathisanten. Dan komt het wel goed. Nu dus.

 

* Uitspraak van de wijsgeer Hillel de oudere, ook de titel van een boek uit 1986 van de Italiaanse schrijver Primo Levi

 

 

Toekomstperspectief - 2025 - 2026

Terugkijkend op een succesvol jaar, blijft de Europese beweging  zich inzetten voor het bevorderen van Europese integratie, de samenwerking tussen de Europese bevolkingsgroepen, en dus het versterken van de band tussen de EU en haar burgers. We kijken uit naar nieuwe initiatieven en samenwerkingen in het komende jaar om onze missie voort te zetten. We focussen ons hierbij op onderstaande 4 speerpunten.
 

Structuur

We zijn verheugd dat Wouter Beke, Vlaams MEP-lid voor CD&V, de komende jaren de voorzittershamer wil opnemen. Voor de organisatie is dit een grote eer en een grote steun.
 

Financiën

Ook in 2025 houden wij het budget nauwlettend in de gaten. Positief is alvast dat de European Movement International ons opnieuw financieel ondersteunt voor onze projecten.

Daarnaast zijn wij ook op zoek naar steden en gemeenten die ons zowel financieel als logistiek willen ondersteunen of waar wij kunnen mee inhoudelijk samenwerken. Niet onbelangrijk is eveneens het hernieuwde contact met Europe Direct West-Vlaanderen om in de toekomst ook initiatieven te organiseren.

 

Activiteiten

We blijven voor onze leden ook activiteiten opzetten om de Europese gedachte en integratie voelbaar te maken en om de kennis van de Europese waarden en de werking van de Europese instellingen te verhogen.

Een belangrijke periode voor ons is uiteraard de Dag van Europa waar in Sint-Jan-Berchmans opnieuw een activiteit voor het secundair onderwijs op het programma staat. Ook met de gemeente Oudergem wordt een panelgesprek opgezet ter gelegenheid van de Dag van Europa.

 

Een bezoek aan het Europese Parlement en de Europese instellingen staat ook op het programma. Tevens kijken wij uit om dit jaar opnieuw enkele spraakmakende gastsprekers te kunnen strikken of om enkele interessante personen samen te brengen voor een debat.

 

Communicatie

Communicatie blijft enorm belangrijk om onze leden te informeren en om onze naamsbekendheid te vergroten. Dit blijft een opdracht van de volledige Raad van Bestuur.

Daarnaast hopen wij met de Europese Beweging in België meer aanwezig te zijn op evenementen, congressen en activiteiten allerhande in België die relevant zijn voor onze doelstellingen. Dit kan onze naamsbekendheid alleen maar vergroten. Ook dit is een opdracht voor de Raad van Bestuur. Ook onze leden kunnen hierbij als ambassadeur optreden en in hun eigen netwerk en netwerkmomenten praten over de Europese Beweging in België.

 

Epiloog

Last but in no way least…

We willen afsluiten met een dankwoord aan al onze leden, partners en vrijwilligers voor hun voortdurende steun en betrokkenheid. Samen bouwen we aan een sterker en verenigd Europa, dat in deze moeilijke, onzekere en complexe tijden alle steun van onderuit kan gebruiken.
 

De afgelopen twee jaar voerden we onze projecten uit onder de naam “YOU’re Europe”, en dat menen we: het is jullie Europa (“your Europe”), maar evengoed zijn jullie Europa (“YOU are Europe”).
 

Jullie, wij, allemaal samen. 

Werk aan de winkel!

 

Samenstelling Raad van beheer 2025:

Wouter Beke, Voorzitter

Gino Dehullu, Vice-voorzitter

Ruben Lombaert, Secretaris-Generaal
 

Leden:

Philippe Adriaenssens

Pierre Dehalu

Jean-Louis Hanff

Isabelle Kletzlen

Lisseth Perez-Penalver

Renato Sallustio

Matthieu Vuylsteke

 

 

 

Klik hier om te downloaden